Geluidenabonnement, 1971, Aduard

GA_#33 converserende landarbeiders

Het was heerlijk om in de Nederlandse Dialectenbank van het Meertens Instituut te duiken. Sinds de jaren vijftig maakten onderzoekers van het instituut in heel het land opnames waarbij dialectsprekers min of meer vrijuit spraken over onderwerpen naar eigen keuze. Vanwege een bezoek dat ik ga brengen aan dit bijzondere instituut, beluister ik zoveel mogelijk van deze opnames. Niet persé om de inhoud van de gesprekken, maar om de hoorbare sfeer. Op de achtergrond hoor je klokken tikken, kopjes rinkelen, lucifers ontsteken, voordeurbellen tringelen, fluitketels fluiten en auto’s voorbij razen. Alle geluiden dragen bij aan het tijdsbeeld, of tijdsgeluid van de opnames.

Graag deel ik met jullie een gesprek tussen een aantal landarbeiders in Aduard (Groningen). Het gesprek is opgenomen in 1971. Gespreksonderwerpen als melken, betaalde pachters, dorpsgekken en jenever komen voorbij. De sfeer in dit gesprek is voelbaar vanaf de eerste seconde. Ik zie een groep mannen en een vrouw aan tafel zitten, in een boerderijtje in Groningen. De bebloemde koffiekopjes staan op een met tafelmolton bekleedde tafel, zilveren lepeltjes worden door de gerimpelde werkershanden door de koffie geroerd. De ruimte ruikt naar opgestoken sigaren en sigaretten. Onder de kanten vitrage door heb je zicht op het land van een van de trotse boeren.

Dit is maar één voorbeeld van de bijna 3.000 opnames. Er zijn namelijk 2.710 gesprekken in 2.710 huizen opgenomen met allemaal een eigen sfeer en verhaal. Zoals ik al zei, heerlijk en erg bijzonder om dit te kunnen horen en voelen, alsof je zelf bij ze aan tafel zit.